Rozejście mięśnia prostego brzucha — fizjoterapia po ciąży w Gdańsku

Czym jest rozejście mięśnia prostego brzucha

Mięsień prosty brzucha składa się z dwóch pasm biegnących pionowo od żeber do kości łonowej. Łączy je kresa biała, czyli pasmo tkanki łącznej w linii środkowej brzucha. W ciąży rosnąca macica rozciąga kresę białą, a pasma mięśnia oddalają się od siebie, żeby zrobić miejsce dla dziecka. To naturalne przystosowanie, a nie uraz.

Pod koniec ciąży rozejście ma większość kobiet. W pierwszych miesiącach po porodzie odległość między mięśniami zwykle się zmniejsza, ale u części kobiet rozejście utrzymuje się dłużej. Samo w sobie nie jest groźne i nie jest przepukliną. Może jednak wiązać się z osłabieniem brzucha, gorszą kontrolą tułowia i tym, że brzuch po ciąży nie wraca do formy mimo powrotu do dawnej wagi.

Objawy rozejścia mięśni brzucha

• uwypuklenie w linii środkowej brzucha, często w kształcie „piramidki”, przy siadaniu z leżenia, kaszlu albo podnoszeniu,
• wyczuwalne zagłębienie lub szczelina powyżej, na wysokości albo poniżej pępka,
• brzuch, który wygląda „jak w ciąży”, mimo że wróciłaś do dawnej wagi,
• uczucie słabości brzucha i trudność z podnoszeniem dziecka czy zakupów,
• dyskomfort w dole pleców lub miednicy, który pojawił się po porodzie.

Jak sprawdzić, czy masz rozejście mięśni brzucha

Ten prosty test możesz wykonać sama, po zakończeniu połogu, a po cesarskim cięciu, gdy rana jest w pełni zagojona.

1. Połóż się na plecach, ugnij nogi w kolanach i oprzyj stopy na podłożu.
2. Połóż palce jednej ręki poziomo na brzuchu, na wysokości pępka, opuszkami w dół.
3. Zrób wydech i lekko unieś głowę i barki, jakbyś chciała spojrzeć na kolana.
4. Wyczuj palcami, ile palców mieści się w szczelinie między pasmami mięśnia i jak głęboko się zapadają.
5. Powtórz test kilka centymetrów powyżej i poniżej pępka.

Jeśli w szczelinie mieszczą się ponad dwa palce albo palce głęboko i miękko się zapadają, warto skonsultować się z fizjoterapeutką. Sama szerokość to jednak nie wszystko. Równie ważne jest to, jak napięta jest kresa biała i jak brzuch zachowuje się podczas wysiłku, a to najlepiej oceni się na wizycie.

Rozejście mięśni brzucha w ciąży

W ciąży rozejście jest normalne i nie trzeba go „leczyć”. Warto natomiast oszczędzać kresę białą: wstawać z leżenia przez bok, nie wstrzymywać oddechu przy wysiłku i unikać parcia. Aktywność fizyczna w ciąży jest korzystna, o ile lekarz prowadzący nie zalecił inaczej. Pomagam dobrać ćwiczenia bezpieczne na Twoim etapie ciąży.

Jak wygląda terapia rozejścia mięśnia prostego brzucha

1. Rozmowa i badanie

Pytam o przebieg ciąży i porodu, Twoją aktywność i to, co Ci dokucza. Mierzę odległość między mięśniami w kilku miejscach i oceniam napięcie kresy białej. Sprawdzam też oddech, postawę, dno miednicy, a po cesarskim cięciu także bliznę, bo wszystkie te elementy wpływają na pracę brzucha.

2. Oddech i mięśnie głębokie

Zaczynam od nauki współpracy przepony, mięśni głębokich brzucha i dna miednicy. To podstawa, na której buduję kolejne ćwiczenia. Jeśli po porodzie pojawiło się też nietrzymanie moczu, pracujemy nad nim równolegle.

3. Stopniowe zwiększanie obciążenia

Ćwiczenia dobieram tak, żeby brzuch stopniowo radził sobie z coraz większym wysiłkiem. Obserwujemy, czy podczas ćwiczeń nie pojawia się uwypuklenie w linii środkowej, i na tej podstawie decyduję, kiedy przejść dalej.

4. Codzienne czynności

Uczę, jak podnosić dziecko, nosić fotelik czy zakupy i wstawać z łóżka tak, żeby nie przeciążać brzucha. Te drobne zmiany mają duże znaczenie, bo powtarzasz je wiele razy dziennie.

5. Powrót do sportu

Gdy brzuch i dno miednicy są gotowe, przygotowuję Cię do biegania, treningu na siłowni czy innej aktywności, którą lubisz.

Czy przy rozejściu można robić brzuszki?

Dawniej zalecano całkowite unikanie brzuszków i ćwiczeń mięśni prostych brzucha. Dziś wiadomo, że nie ma jednej listy zakazanych ćwiczeń. Ważne jest to, jak Twój brzuch zachowuje się podczas konkretnego ruchu. Jeśli w linii środkowej pojawia się wyraźne uwypuklenie albo nie potrafisz go kontrolować, ćwiczenie warto na razie zmodyfikować. Z czasem większość kobiet wraca także do klasycznych ćwiczeń brzucha.

Pas poporodowy, taping i operacja

Pas poporodowy może w pierwszych tygodniach po porodzie poprawić komfort i dać poczucie wsparcia, ale nie zamyka rozejścia i nie zastąpi ćwiczeń. Podobnie jest z tapingiem: u części kobiet ułatwia czucie brzucha, ale jego skuteczność w zmniejszaniu rozejścia nie jest dobrze potwierdzona.

Operację rozważa się przy dużym rozejściu, któremu towarzyszy przepuklina, albo gdy mimo dobrze prowadzonych ćwiczeń dolegliwości się utrzymują. Zwykle nie wcześniej niż rok po porodzie i po zakończeniu planów o kolejnych ciążach. Decyzję podejmuje chirurg. Fizjoterapia pomaga też przygotować się do zabiegu i wrócić do formy po nim.

Co możesz zrobić już dziś

• Wstawaj z łóżka przez bok — najpierw obróć się na bok, a potem odepchnij się rękami.
• Rób wydech przy wysiłku — przy podnoszeniu dziecka, zakupów czy fotelika wydychaj powietrze, zamiast je wstrzymywać.
• Podnoś ciężary blisko ciała, ze zgiętymi kolanami.
• Nie przyj w toalecie — dbaj o regularne wypróżnienia, a pod stopy postaw niski podnóżek.
• Ćwicz spokojny oddech przeponowy — kilka minut dziennie w leżeniu na plecach z ugiętymi nogami.

Kiedy najpierw do lekarza

Fizjoterapia nie zastąpi diagnostyki lekarskiej.

Natychmiast zgłoś się na SOR, jeśli w okolicy pępka lub w linii środkowej brzucha pojawi się twarde, bolesne uwypuklenie, którego nie da się delikatnie wsunąć z powrotem, zwłaszcza z nudnościami lub wymiotami. Może to oznaczać uwięźniętą przepuklinę.

Skontaktuj się z lekarzem także wtedy, gdy:

• wyczuwasz uwypuklenie przy pępku lub w linii środkowej, które pojawia się przy kaszlu lub wysiłku, nawet jeśli nie boli,
• masz silny ból brzucha,
• rana po cesarskim cięciu jest zaczerwieniona, sączy się z niej albo masz gorączkę.

Gdzie przyjmuję

Gabinet NovaRehab mieści się przy ul. Politechnicznej 10 w Gdańsku Wrzeszczu, z parkingiem przed budynkiem. To kameralne miejsce, w którym wizyta odbywa się w pełnej dyskrecji. Studio jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–21:00. Przyjeżdżają do mnie pacjentki z całego Trójmiasta.