Nietrzymanie moczu u kobiet — fizjoterapia w Gdańsku

Rodzaje nietrzymania moczu

Od rodzaju nietrzymania moczu zależy, jak wygląda terapia, dlatego zaczynam od ustalenia, z którym masz do czynienia:

• wysiłkowe nietrzymanie moczu — mocz wycieka przy kaszlu, kichaniu, śmiechu, skakaniu, bieganiu albo podnoszeniu ciężarów. Mięśnie dna miednicy i struktury podtrzymujące cewkę moczową nie nadążają za wzrostem ciśnienia w brzuchu,
• naglące nietrzymanie moczu (pęcherz nadreaktywny) — pojawia się nagła, silna potrzeba oddania moczu i nie zawsze udaje się zdążyć do toalety. Często towarzyszy mu częste oddawanie moczu w dzień i w nocy,
• mieszane nietrzymanie moczu — gdy występują objawy obu rodzajów.

Skąd się bierze nietrzymanie moczu

Najczęstsze przyczyny i czynniki ryzyka to:

• ciąża i poród, szczególnie siłami natury, ze względu na obciążenie i rozciągnięcie mięśni dna miednicy,
• menopauza, gdy spada poziom estrogenów i tkanki tracą elastyczność,
• przewlekły kaszel, na przykład przy astmie lub u osób palących,
• zaparcia i częste parcie na stolec,
• nadwaga,
• sporty o dużym obciążeniu, takie jak bieganie, skoki czy trening siłowy,
• przebyte operacje w obrębie miednicy.

Nietrzymanie moczu jest częste po porodzie i z wiekiem, ale to nie znaczy, że jest normalne i trzeba się z nim pogodzić. W większości przypadków da się je skutecznie leczyć.

Czy fizjoterapia pomaga na nietrzymanie moczu?

Tak. Trening mięśni dna miednicy prowadzony przez fizjoterapeutę to leczenie pierwszego wyboru przy wysiłkowym i mieszanym nietrzymaniu moczu. Zalecają je międzynarodowe wytyczne, między innymi Europejskiego Towarzystwa Urologicznego, a przeglądy badań pokazują, że kobiety, które go wykonują, znacznie częściej zgłaszają poprawę lub ustąpienie objawów niż kobiety bez leczenia.

Przy nietrzymaniu naglącym podstawą jest trening pęcherza, czyli stopniowe wydłużanie odstępów między wizytami w toalecie i nauka opanowywania nagłego parcia. Leki i zabiegi rozważa się, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi wystarczającej poprawy. O nich decyduje lekarz.

Jak wygląda terapia nietrzymania moczu

1. Rozmowa

Pytam, w jakich sytuacjach wycieka mocz, jak często chodzisz do toalety, ile pijesz, jak przebiegały porody i czy masz problemy z wypróżnianiem. Mówisz tyle, ile chcesz. Czasem proszę o prowadzenie przez 2–3 dni dzienniczka mikcji, czyli zapisywanie, kiedy i ile pijesz oraz oddajesz mocz. To prosty sposób, żeby zobaczyć, co naprawdę dzieje się z pęcherzem.

2. Badanie

Oceniam postawę, oddech, mięśnie brzucha i dno miednicy. Najdokładniej mogę sprawdzić pracę mięśni dna miednicy badaniem przez pochwę. Wykonuję je wyłącznie za Twoją zgodą i zawsze najpierw tłumaczę, na czym polega. Możesz z niego zrezygnować w każdej chwili, a wiele mogę ocenić także zewnętrznie.

3. Trening mięśni dna miednicy

Uczę Cię prawidłowo napinać i, co równie ważne, rozluźniać mięśnie dna miednicy. Ćwiczymy zarówno szybkie skurcze, jak i dłuższe utrzymanie napięcia, a potem łączymy je z oddechem i codziennymi czynnościami. Pokazuję, jak napiąć dno miednicy tuż przed kaszlem, kichnięciem albo podniesieniem dziecka, żeby nie dopuścić do wycieku.

4. Trening pęcherza

Jeśli masz parcia naglące, pracujemy też nad pęcherzem: stopniowo wydłużasz odstępy między wizytami w toalecie i uczysz się technik, które pomagają przeczekać nagłe parcie. Omawiamy też, co pijesz, bo niektóre napoje podrażniają pęcherz.

5. Plan i ćwiczenia w domu

Po pierwszej wizycie wiesz, jaki rodzaj nietrzymania moczu prawdopodobnie masz, jak będzie wyglądać terapia i jakie ćwiczenia wykonywać w domu. Kolejne ćwiczenia dobieram stopniowo, aż do tych, które są potrzebne w Twoim życiu: przy noszeniu zakupów, bieganiu czy treningu.

Nietrzymanie moczu po porodzie

Popuszczanie moczu po porodzie zdarza się bardzo często i u części kobiet zmniejsza się samo w ciągu kilku miesięcy. Jeśli jednak utrzymuje się albo przeszkadza Ci na co dzień, nie warto czekać. Na konsultację możesz przyjść po zakończeniu połogu, czyli zwykle po około 6 tygodniach od porodu, zarówno po porodzie naturalnym, jak i po cesarskim cięciu. Jeśli po porodzie dokucza Ci też blizna, przeczytaj, jak wygląda praca z blizną po cesarce i po nacięciu krocza. Pracuję z kobietami także w ciąży i w okresie przygotowania do porodu.

Nietrzymanie moczu w okresie menopauzy

W okresie menopauzy spadek poziomu estrogenów sprawia, że tkanki dna miednicy i cewki moczowej stają się cieńsze i mniej elastyczne. Trening mięśni dna miednicy działa w każdym wieku. Warto też porozmawiać z ginekologiem o leczeniu miejscowym, bo często dobrze uzupełnia fizjoterapię.

Nietrzymanie moczu u kobiet aktywnych fizycznie

Wyciek moczu przy bieganiu, skakaniu na skakance czy martwym ciągu dotyczy także młodych, wysportowanych kobiet, w tym tych, które nigdy nie rodziły. To nie jest cena, którą trzeba płacić za trening, i zwykle nie trzeba z niego rezygnować. Uczę, jak dopasować pracę dna miednicy i oddech do obciążenia, i stopniowo wracamy do pełnej aktywności.

Co możesz zrobić już dziś

• Nie ograniczaj picia. Zbyt mała ilość płynów zagęszcza mocz, a on podrażnia pęcherz. O ile lekarz nie zalecił inaczej, pij około 1,5–2 litrów dziennie.
• Ogranicz kofeinę, alkohol i napoje gazowane, które mogą nasilać parcia.
• Nie chodź do toalety „na zapas”. Częste opróżnianie pęcherza bez potrzeby uczy go, żeby sygnalizował parcie przy coraz mniejszej ilości moczu.
• Nie zatrzymuj strumienia moczu w ramach ćwiczeń. Może to zaburzać prawidłowe opróżnianie pęcherza.
• Dbaj o regularne wypróżnienia i nie przyj na stolec. Pomaga podnóżek pod stopy w toalecie.
• Napnij dno miednicy przed kaszlem lub kichnięciem. To prosty nawyk, który u wielu kobiet zmniejsza wyciek.
• Używaj wkładek urologicznych, a nie higienicznych. Lepiej wchłaniają mocz i chronią skórę.

Kiedy najpierw do lekarza

Fizjoterapia nie zastąpi diagnostyki lekarskiej.

Natychmiast zgłoś się na SOR, jeśli nietrzymanie moczu pojawiło się nagle razem z bólem pleców, drętwieniem w okolicy krocza lub osłabieniem nóg.

Skontaktuj się z lekarzem rodzinnym, ginekologiem lub urologiem, jeśli:

• w moczu pojawiła się krew,
• odczuwasz pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu albo masz gorączkę,
• mocz wycieka stale, kroplami, albo masz uczucie, że pęcherz nie opróżnia się do końca,
• czujesz ucisk lub „coś wystającego” w pochwie, co może oznaczać obniżenie narządów miednicy,
• nawracają u Ciebie infekcje dróg moczowych,
• objawy pojawiły się po operacji lub radioterapii w obrębie miednicy.

Fizjoterapia dobrze uzupełnia leczenie u ginekologa i urologa. Jeśli podczas badania zauważę coś, co wymaga konsultacji lekarskiej, powiem Ci o tym od razu.

Gdzie przyjmuję

Gabinet NovaRehab mieści się przy ul. Politechnicznej 10 w Gdańsku Wrzeszczu, z parkingiem przed budynkiem. To kameralne miejsce, w którym wizyta odbywa się w pełnej dyskrecji. Studio jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–21:00, więc na wizytę łatwo przyjść także po pracy. Przyjeżdżają do mnie pacjentki z całego Trójmiasta.