Ból barku, zamrożony bark i konflikt podbarkowy — leczenie w Gdańsku

Skąd bierze się ból barku

Bark to najbardziej ruchomy staw w ciele. Ta ruchomość ma swoją cenę: bark w dużej mierze zależy od pracy mięśni, zwłaszcza stożka rotatorów i mięśni łopatki. Gdy dostają więcej obciążenia, niż są w stanie przyjąć, pojawia się ból.

Najczęstsze przyczyny bólu barku to:

• ból związany ze stożkiem rotatorów, czyli przeciążenie lub uszkodzenie ścięgien, często nazywane konfliktem podbarkowym,
• zamrożony bark, czyli stan zapalny i obkurczenie torebki stawowej,
• zmiany zwyrodnieniowe stawu ramiennego lub barkowo-obojczykowego,
• niestabilność barku, najczęściej u osób młodszych, po zwichnięciu albo w sportach z rzucaniem i pływaniu.

Ból w okolicy barku nie zawsze pochodzi z barku. Często daje go też kręgosłup szyjny, dlatego zawsze badam również szyję.

Objawy

• ból przy unoszeniu ręki w bok lub nad głowę,
• ból przy sięganiu za plecy, zakładaniu kurtki albo zapinaniu biustonosza,
• ból w nocy, zwłaszcza przy leżeniu na bolącym barku,
• ból schodzący na zewnętrzną stronę ramienia,
• osłabienie ręki, trudność z podniesieniem przedmiotu na półkę,
• ograniczony zakres ruchu albo uczucie, że bark „ucieka” ze stawu.

Konflikt podbarkowy i ból stożka rotatorów

Konflikt podbarkowy to najczęstsze rozpoznanie u osób z bólem barku. Dawniej tłumaczono go uciskiem ścięgien przez kość pod wyrostkiem barkowym. Dziś wiadomo, że w większości przypadków chodzi przede wszystkim o przeciążenie ścięgien stożka rotatorów, dlatego coraz częściej mówi się po prostu o bólu związanym ze stożkiem rotatorów.

To ma znaczenie dla leczenia. W dużych badaniach operacja poszerzenia przestrzeni podbarkowej nie dawała lepszych wyników niż zabieg pozorowany. Podstawą leczenia są więc ćwiczenia, które stopniowo przygotowują ścięgna do obciążeń, i zmiana tego, co przeciąża bark w pracy lub treningu.

Podobnie jest z uszkodzeniami stożka rotatorów. Częściowe naderwania ścięgien, a nawet pełne uszkodzenia, często widać u osób, które w ogóle nie czują bólu. Wiele osób z takim wynikiem USG lub rezonansu dobrze reaguje na ćwiczenia. Inaczej jest po świeżym urazie, po którym nagle nie możesz unieść ręki. Wtedy potrzebna jest szybka konsultacja ortopedyczna, a jeśli bark będzie operowany, pomagam w rehabilitacji po zabiegu.

Zamrożony bark

Zamrożony bark, czyli zapalenie torebki stawowej, to stan, w którym torebka barku staje się zapalna, a potem obkurcza się i sztywnieje. Najczęściej dotyczy osób w wieku od 40 do 60 lat, częściej kobiet, a także osób z cukrzycą i chorobami tarczycy. Często zaczyna się bez wyraźnej przyczyny.

Zamrożony bark zwykle przechodzi przez trzy fazy:

1. Faza bólowa — narastający ból, także w nocy, i stopniowa utrata ruchu.
2. Faza sztywności — ból zwykle się zmniejsza, ale bark jest bardzo sztywny, zwłaszcza przy obracaniu ręki na zewnątrz i sięganiu za plecy.
3. Faza odmrażania — ruch powoli wraca.

Cały proces często trwa od kilku miesięcy do dwóch lat. W fazie bólowej skupiam się na zmniejszeniu bólu i delikatnym ruchu w zakresie, który bark toleruje. Zbyt agresywne rozciąganie w tym okresie zwykle pogarsza sprawę. Gdy ból się zmniejsza, stopniowo zwiększam zakres ruchu i wzmacniam mięśnie.

Ból barku w nocy

Ból barku w nocy to częsty objaw zarówno przy problemach ze stożkiem rotatorów, jak i przy zamrożonym barku. Zwykle nasila się przy leżeniu na bolącym boku albo z ręką uniesioną nad głową. Pomaga spanie na plecach lub na zdrowym boku z poduszką pod bolącą ręką. Jeśli jednak ból w nocy jest stały i nie zmienia się przy zmianie pozycji, skonsultuj się z lekarzem.

Jak wygląda leczenie bólu barku

1. Rozmowa i badanie

Pytam, kiedy i jak zaczął się ból, przy jakich ruchach się nasila i czym się zajmujesz na co dzień. Sprawdzam zakres ruchu barku, siłę mięśni stożka rotatorów, pracę łopatki i odcinek szyjny. Testy pomagają odróżnić problem ze ścięgnami od zamrożonego barku, niestabilności czy bólu promieniującego z szyi.

2. Terapia manualna

Pracuję na stawie ramiennym, łopatce, odcinku piersiowym i mięśniach wokół barku. Terapia manualna zmniejsza ból i poprawia ruchomość, dzięki czemu łatwiej zacząć ćwiczenia.

3. Ćwiczenia

To najważniejsza część leczenia. Zaczynam od ćwiczeń, które bark toleruje, i stopniowo zwiększam obciążenie. Wzmacniam mięśnie stożka rotatorów i łopatki, a przy zamrożonym barku pracuję nad zakresem ruchu. Sprawdzam, czy wykonujesz ćwiczenia poprawnie, i dostajesz plan do domu.

4. Powrót do pracy i sportu

Omawiamy, co przeciąża bark w Twojej codzienności, na przykład praca z rękami nad głową, długie godziny przy komputerze albo trening na siłowni lub w basenie. Stopniowo wracamy do pełnej aktywności.

5. Plan leczenia

Po pierwszej wizycie wiesz, co powoduje ból, jak będzie wyglądać leczenie i ile może trwać. Przy bólu stożka rotatorów pierwszą poprawę wiele osób czuje po kilku tygodniach ćwiczeń, a przy zamrożonym barku leczenie trwa zwykle dłużej.

Ćwiczenia na ból barku

Te ćwiczenia są bezpieczne dla większości osób z bólem barku. Lekki dyskomfort jest w porządku, ale ból nie powinien się nasilać następnego dnia.

1. Wahadło — pochyl się do przodu, zdrową ręką oprzyj się o stół, a bolącą rękę swobodnie opuść. Kołysz nią delikatnie do przodu i do tyłu, a potem zataczaj małe kółka. Wykonuj przez 30–60 sekund, kilka razy dziennie. Dobre na początek, przy silnym bólu.
2. Rotacja zewnętrzna z gumą — stań bokiem do drzwi, do których przymocowana jest guma. Łokieć bolącej ręki przyciśnij do boku i zegnij pod kątem prostym. Odciągaj gumę na zewnątrz, nie odrywając łokcia od tułowia. Wykonaj 3 serie po 10–15 powtórzeń.
3. Przesuwanie ręki po ścianie — stań przodem do ściany, połóż na niej dłoń bolącej ręki i powoli przesuwaj ją w górę, aż poczujesz napięcie lub lekki ból. Wróć powoli w dół. Powtórz 10 razy, stopniowo zwiększając zakres.

Na wizycie dobieram ćwiczenia do Twojego problemu i stopniowo zwiększam ich trudność.

Co możesz zrobić już dziś

• Nie unieruchamiaj ręki na temblaku, jeśli nie zalecił tego lekarz. Bark bez ruchu szybko sztywnieje.
• Na kilka tygodni ogranicz ruchy, które wyraźnie nasilają ból, na przykład długą pracę z rękami nad głową, ale nie przestawaj używać ręki.
• Śpij na plecach albo na zdrowym boku, z poduszką pod bolącą ręką.
• Przy pracy przy biurku trzymaj łokcie blisko ciała i oparte, a mysz i klawiaturę blisko siebie.
• Jeśli trenujesz, zmniejsz ciężar w ćwiczeniach nad głową, zamiast całkowicie rezygnować z treningu.

Kiedy najpierw do lekarza

Fizjoterapia nie zastąpi pilnej diagnostyki.

Natychmiast dzwoń pod 112, jeśli bólowi lewego barku lub ramienia towarzyszą ból w klatce piersiowej, duszność, poty albo nudności. To mogą być objawy zawału serca.

Najpierw zgłoś się na SOR lub do ortopedy, jeśli:

• ból pojawił się po upadku lub urazie, a bark jest zniekształcony albo nie możesz poruszać ręką,
• po urazie nagle nie możesz unieść ręki, choć wcześniej nie było z tym problemu,
• bark jest obrzęknięty, zaczerwieniony i gorący albo masz gorączkę,
• ból jest stały, nasila się w nocy i nie zmienia się przy zmianie pozycji,
• masz niewyjaśnioną utratę masy ciała albo za sobą chorobę nowotworową.

Jeśli podczas badania zauważę coś, co wymaga konsultacji lekarskiej, powiem Ci o tym od razu.

Gdzie przyjmuję

Gabinet NovaRehab mieści się przy ul. Politechnicznej 10 w Gdańsku Wrzeszczu, z parkingiem przed budynkiem. Studio jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–21:00, więc na wizytę łatwo przyjść także po pracy. Przyjeżdżają do mnie pacjenci z całego Trójmiasta.