Szczękościsk — fizjoterapia przy trudnościach z otwieraniem ust w Gdańsku

Czym jest szczękościsk

Szczękościsk to ograniczenie otwierania ust. Dorosła osoba zwykle otwiera usta na około 4–5 cm, czyli na szerokość mniej więcej trzech palców. Przy szczękościsku ten zakres jest wyraźnie mniejszy: trudno ugryźć kanapkę, umyć zęby trzonowe albo ziewnąć. Szczękościsk może pojawić się nagle, na przykład po zabiegu stomatologicznym, albo narastać stopniowo przez wiele tygodni.

Jak sprawdzić, ile otwierasz usta

Ułóż trzy palce jednej ręki jeden nad drugim i spróbuj włożyć je pionowo między górne i dolne przednie zęby. Jeśli mieszczą się swobodnie, zakres otwierania jest prawidłowy. Jeśli mieszczą się tylko dwa albo jeden, masz ograniczenie otwierania ust. Nie wciskaj palców na siłę. Ten prosty test pomoże Ci też śledzić postępy terapii.

Najczęstsze przyczyny szczękościsku

• usunięcie zęba mądrości — po zabiegu, zwłaszcza w żuchwie, mięśnie żucia reagują obrzękiem i napięciem. To częsty i zwykle przejściowy szczękościsk,
• znieczulenie i długie zabiegi stomatologiczne — wkłucie igły w okolicy mięśni żucia albo długie trzymanie szeroko otwartych ust może podrażnić mięśnie,
• stan zapalny wokół wyrzynającej się ósemki lub ropień zęba — wymaga przede wszystkim leczenia stomatologicznego,
• problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym — na przykład przemieszczenie krążka stawowego, po którym znikają wcześniejsze trzaski, a usta przestają się w pełni otwierać. Więcej przeczytasz na stronie o bólu i trzaskach w stawie skroniowo-żuchwowym,
• przeciążone, napięte mięśnie żucia, często przy zaciskaniu i zgrzytaniu zębami,
• uraz twarzy lub żuchwy, po którym trzeba najpierw wykluczyć złamanie,
• radioterapia w okolicy głowy i szyi — szczękościsk może rozwijać się powoli, dlatego ćwiczenia warto zaczynać wcześnie, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.

Jak wygląda fizjoterapia szczękościsku

1. Rozmowa i badanie

Pytam, kiedy i w jakich okolicznościach pojawił się szczękościsk, czy towarzyszy mu ból, obrzęk albo trzaski i jakie zabiegi stomatologiczne masz za sobą. Mierzę zakres otwierania ust, obserwuję tor ruchu żuchwy i badam mięśnie żucia, stawy skroniowo-żuchwowe oraz kark. Sprawdzam też, czy nic nie wskazuje na infekcję, która wymaga najpierw leczenia u stomatologa.

2. Terapia manualna

Rozluźniam mięśnie żwacze, skroniowe i skrzydłowe, mobilizuję stawy skroniowo-żuchwowe i pracuję z okolicą karku. Do części mięśni żucia można dotrzeć tylko od wewnątrz jamy ustnej. Te techniki wykonuję w rękawiczkach, wyłącznie za Twoją zgodą.

3. Ćwiczenia otwierania ust

Uczę ćwiczeń, które stopniowo zwiększają zakres ruchu: aktywnego otwierania ust, delikatnego rozciągania z pomocą palców i, gdy to potrzebne, ćwiczeń z drewnianymi szpatułkami, których liczbę między zębami zwiększa się z czasem. Ćwiczenia wykonuje się krótko, ale kilka razy dziennie. Regularność jest tu ważniejsza niż siła.

4. Plan terapii

Po pierwszej wizycie wiesz, co ogranicza otwieranie ust, ile wizyt planuję i jak ćwiczyć między spotkaniami. Postępy mierzymy na każdej wizycie, więc widzisz, jak zakres ruchu się zwiększa.

Szczękościsk po usunięciu ósemki

Po usunięciu zęba mądrości szczękościsk jest częsty i zwykle ustępuje sam w ciągu kilku dni do około dwóch tygodni. W pierwszych dniach stosuj się do zaleceń stomatologa, w tym zimnych okładów. Gdy obrzęk się zmniejszy, a stomatolog potwierdzi, że rana goi się prawidłowo, możesz zacząć delikatnie otwierać usta w zakresie, który nie boli.

Na fizjoterapię warto przyjść, jeśli po dwóch tygodniach nadal nie otwierasz swobodnie ust albo ruch przestał się poprawiać. Jeśli zamiast mijać, szczękościsk się nasila, a do tego pojawia się obrzęk, gorączka lub nieprzyjemny smak w ustach, najpierw skontaktuj się ze stomatologiem.

Co możesz zrobić już dziś

• Kilka razy dziennie powoli otwieraj i zamykaj usta w zakresie, który nie boli. Nie rozciągaj żuchwy na siłę.
• Na napięte mięśnie policzków przyłóż ciepły kompres. W pierwszych dniach po zabiegu albo urazie stosuj raczej zimne okłady, zgodnie z zaleceniami stomatologa.
• Jedz miękkie pokarmy pokrojone na małe kawałki.
• Odstaw gumę do żucia i nie obgryzaj paznokci ani długopisu.
• W spoczynku trzymaj zęby rozłączone, a usta zamknięte, z językiem opartym o podniebienie.
• Codziennie sprawdzaj zakres otwierania ust testem trzech palców, żeby widzieć, czy się poprawia.

Kiedy najpierw do stomatologa lub lekarza

Fizjoterapia nie zastąpi leczenia stomatologicznego ani diagnostyki lekarskiej.

Zadzwoń pod 112 lub zgłoś się na SOR, jeśli szczękościskowi towarzyszy trudność z przełykaniem lub oddychaniem albo szybko narastający obrzęk twarzy lub szyi. Tak może objawiać się szerząca się infekcja.

Pilnie skontaktuj się ze stomatologiem lub lekarzem, jeśli:

• masz gorączkę, obrzęk, ropną wydzielinę albo nieprzyjemny smak w ustach,
• szczękościsk po usunięciu zęba się nasila, zamiast stopniowo mijać,
• szczękościsk pojawił się po uderzeniu w twarz lub upadku,
• nie możesz zamknąć ust,
• czujesz drętwienie twarzy, wyczuwasz guzek w okolicy żuchwy albo szczękościsk narasta bez wyraźnej przyczyny,
• szczękościsk pojawił się kilka dni po zranieniu, razem ze sztywnością lub skurczami innych mięśni. To może być objaw tężca, który wymaga natychmiastowej pomocy.

Jeśli podczas badania zauważę coś, co wymaga diagnostyki lekarskiej lub stomatologicznej, powiem Ci o tym od razu i podpowiem, do jakiego specjalisty się zgłosić.

Gdzie przyjmuję

Gabinet NovaRehab mieści się przy ul. Politechnicznej 10 w Gdańsku Wrzeszczu, z parkingiem przed budynkiem. Studio jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–21:00, więc na wizytę łatwo przyjść także po pracy. Przyjeżdżają do mnie pacjenci z całego Trójmiasta.